İzmir’in Balçova ilçesindeki İnciraltı Bölgesi’nde yıllardır süren planlama tartışmalarında yeni bir hukuki gelişme yaşandı. Danıştay 6. Dairesi, 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği’nin yürütmesini durdurdu. Kararın, plan değişikliğinin dayandığı İnciraltı Turizm Merkezi sınırlarına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın daha önce yargı tarafından iptal edilmiş olmasına dayandığı bildirildi.
İnciraltı’nda yaklaşık 40 yıldır devam eden imar ve turizm planlaması tartışmalarına yargı kararıyla yeni bir gelişme eklendi. TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu tarafından açılan davada Danıştay 6. Dairesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği hakkında yürütmeyi durdurma kararı verdi.
Danıştay kararının gerekçesi ne?
Mahkemenin değerlendirmesinde, söz konusu plan değişikliğinin hukuki dayanağı olarak gösterilen 29 Ocak 2021 tarihli ve 3456 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın İnciraltı Turizm Merkezi sınırlarına ilişkin bölümünün daha önce iptal edilmiş olması belirleyici oldu. Danıştay 4. Dairesi tarafından verilen iptal kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından 1 Nisan 2026 tarihinde kesin olarak onandığı belirtildi. Böylece plan değişikliğinin dayandığı hukuki zeminin ortadan kalktığı değerlendirilerek yürütmenin durdurulmasına hükmedildi.
47 hektarlık alanın statüsü değişmişti
TMMOB’un açıklamasına göre Bakanlığın 8 Nisan 2026 tarihli onayıyla hazırlanan plan değişikliği, 11 Mayıs-9 Haziran 2026 tarihleri arasında askıya çıkarıldı. Plan kapsamında daha önce iptal edilen İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarının plandan çıkarıldığı, ayrıca Milli Savunma Bakanlığı’nın itirazı doğrultusunda “Mânia Sınırı”nın plana işlendiği aktarıldı.
Plan değişikliğinde ayrıca II. Derece Doğal Sit Alanı içerisinde kalan yaklaşık 47 hektarlık bölümün, “Tercihli Kullanım Alanı” kararından çıkarılarak “Turizm Tesis Alanı” olarak düzenlendiği belirtildi.
TMMOB’dan tarım arazisi ve doğal sit vurgusu
Davacı TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu ise plan değişikliğinin İnciraltı’nın mutlak tarım arazisi niteliği üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini savundu.
Açıklamada ayrıca Çakalburnu Lagünü ve II. Derece Doğal Sit Alanı açısından yapılaşma baskısı oluşabileceği ileri sürüldü. TMMOB, plan değişikliğinin 5403 ve 2863 sayılı kanunların yanı sıra Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği ve geçmiş yargı kararlarıyla da uyumlu olmadığını öne sürdü.
“İnciraltı’nı korumaya devam edeceğiz”
Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararının ardından açıklama yapan TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu, kararın İnciraltı’nın planlama süreci açısından önemli bir aşama olduğunu belirtti. Kurul, bölgenin tarımsal ve doğal değerlerinin korunması yönündeki hukuki ve toplumsal mücadelenin devam edeceğini açıkladı.
İnciraltı’nda yeni dönem başladı
Danıştay’ın kararı, İnciraltı’ndaki planlama sürecini doğrudan etkileyen yeni bir yargı aşaması oluşturdu. Karar, bölgenin geleceğine ilişkin tartışmalarda turizm yatırımları ile tarım ve doğal sit alanlarının korunması arasındaki dengeyi yeniden gündeme taşıdı. İnciraltı’ndaki planlama sürecinin bundan sonraki aşamasında, Bakanlık ve ilgili kurumların yargı kararının ardından atacağı adımlar belirleyici olacak.