Egeli akademisyenden Halk Sağlığı Haftası mesajı: Hastalanmadan önce korumak gerekiyor
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hür Hassoy, Halk Sağlığı Haftası kapsamında toplum sağlığının yalnızca hastalıkların tedavisiyle korunamayacağını belirtti. Hassoy, aşılama ve erken taramalardan temiz çevreye, sağlıkta eşitlikten bilimsel verilerin kamu politikalarına dönüştürülmesine kadar geniş bir alanın halk sağlığının temelini oluşturduğunu vurguladı. Halk Sağlığı Haftası dolayısıyla toplum sağlığının korunmasına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hür Hassoy, modern sağlık anlayışında asıl hedefin yalnızca hastalıkları tedavi etmek değil, hastalıkların ortaya çıkmasını mümkün olduğunca engellemek olduğunu söyledi. Hassoy, koruyucu hekimliğin toplum sağlığının temel unsurlarından biri olduğuna dikkat çekerek, bireylerin sağlıklı yaşayabilmesi için yalnızca kişisel tercihlere değil, yaşadıkları çevre ve sahip oldukları sosyal imkanlara da bakılması gerektiğini ifade etti.
Koruyucu hekimlik üç aşamada uygulanıyor
Koruyucu sağlık hizmetlerinin hastalık ortaya çıkmadan önce başlayan ve hastalık sonrasında da devam eden üç aşamalı bir yapı olduğunu belirten Hassoy, birincil, ikincil ve üçüncül korunma uygulamalarının önemine dikkat çekti. Birincil korunmada aşılama, temiz su, sağlıklı beslenme ve tütün kullanımının önlenmesi gibi uygulamalarla hastalıkların ortaya çıkmasının engellenmesinin amaçlandığını belirten Hassoy, ikincil korunmada kanser taramaları ile hipertansiyon ve diyabet gibi kronik hastalıkların erken dönemde saptanmasının önem taşıdığını söyledi. Üçüncül korunmada ise mevcut hastalıkların komplikasyonlarının ve yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılmasının hedeflendiğini ifade eden Hassoy, halk sağlığının bulaşıcı hastalıklardan çevre sağlığına, yaşlı sağlığından afetlerde sağlık hizmetlerine kadar geniş bir çalışma alanına sahip olduğunu kaydetti.
“Sağlıklı seçimler için uygun koşullar gerekiyor”
Toplum sağlığının yalnızca bireyin davranışlarından ibaret olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Hassoy, gelir, eğitim, barınma ve çevre koşullarının sağlık üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirtti. Hassoy, kişilere sağlıklı beslenme veya düzenli egzersiz önerilmesinin tek başına yeterli olmayacağını belirterek, sağlıklı gıdaya ekonomik olarak erişemeyen ya da güvenli yürüyüş alanı bulunmayan kişilerin bu önerileri hayata geçirmekte zorlanacağını ifade etti. Bu nedenle sağlıkta eşitlik kavramının kritik önem taşıdığını vurgulayan Hassoy, gelir eşitsizlikleri, olumsuz çalışma koşulları ve iklim değişikliği gibi faktörlerin bazı toplumsal grupları daha fazla risk altında bıraktığını söyledi.
Sağlığın belirleyicisi yalnızca hastane değil
Halk sağlığının yalnızca sağlık kuruluşlarında verilen hizmetlerle sınırlı olmadığının altını çizen Hassoy, bireyin doğduğu ve büyüdüğü ortamdan yaşam koşullarına kadar pek çok unsurun sağlık üzerinde belirleyici olduğunu dile getirdi. Hassoy, koruyucu sağlık hizmetlerinin herkes için erişilebilir hale getirilmesinin ve birinci basamak sağlık sisteminin güçlendirilmesinin sağlık eşitsizliklerinin azaltılmasında önemli rol oynadığını ifade etti.
Bilimsel bilgi karar mekanizmalarına taşınmalı
Halk sağlığının en önemli görevlerinden birinin riskleri önceden belirlemek ve elde edilen bilimsel verileri toplum yararına kullanmak olduğunu belirten Hassoy, epidemiyoloji, iş ve meslek hastalıkları ile çevre sağlığı alanlarının bu noktada öne çıktığını söyledi. Bilimsel çalışmaların yalnızca akademik bilgi üretmekle sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Hassoy, elde edilen verilerin kamu politikalarına ve karar alma süreçlerine aktarılmasının toplum sağlığı açısından kritik olduğunu kaydetti.
“Toplum sağlığı sadece bireysel davranışlarla gelişmez”
Aşıların zamanında yaptırılması ve sağlıklı yaşam tercihlerinin bireysel sorumluluk taşıdığını belirten Hassoy, bununla birlikte toplum sağlığının yalnızca kişilerin kendi çabalarıyla geliştirilemeyeceğine dikkat çekti. Temiz çevre, sağlıklı yaşam alanları ve koruyucu sağlık hizmetlerine eşit erişimin kamu politikalarıyla desteklenmesi gerektiğini ifade eden Hassoy, “Sağlığı korumak yalnızca hastalandığımızda tedavi olmaktan ibaret değildir” mesajını verdi.
Amaç: Daha sağlıklı ve daha eşit bir toplum
Prof. Dr. Hür Hassoy, güçlü bir toplum yapısının hastalıkları ortaya çıktıktan sonra tedavi etmekten çok, riskleri önceden azaltan ve herkes için sağlıklı yaşam koşulları oluşturan bir anlayışla mümkün olabileceğini belirtti. Halk Sağlığı Haftası kapsamında verilen mesajın merkezinde ise şu yaklaşım yer aldı: Koruyucu hekimlik, yalnızca sağlık çalışanlarının değil; toplumun tamamını ilgilendiren bir yaşam ve kamu politikası meselesidir.
Kaynak:Bülten