Kordon kanı 80’den fazla hastalıkta kullanılabiliyor! Uzmandan anne adaylarına önemli çağrı
Doğum sırasında ortaya çıkan ve çoğunlukla atık olarak değerlendirilen göbek kordonu ile plasentada kalan kan, tıp dünyasında önemli bir tedavi kaynağı olarak öne çıkıyor. Kök hücre açısından zengin olan kordon kanı, uygun koşullarda toplanıp saklandığında bazı ciddi kan hastalıklarının tedavisinde kullanılabiliyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Zeynep Cansu Aladağ, kordon kanının 80’den fazla kan hastalığının tedavisinde kullanılabildiğini belirterek anne adaylarının bu konuda doğum öncesinde bilgilendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Kordon kanı neden önemli?
Kordon kanı, bebeğin doğumundan sonra göbek kordonunda ve plasentada kalan kandır. İçerdiği kan yapıcı kök hücreler, uygun hastalarda kök hücre nakli amacıyla kullanılabiliyor. Bu hücreler, özellikle lösemi ve lenfoma gibi kan kanserlerinin yanı sıra bazı kalıtsal kan, bağışıklık sistemi ve metabolizma hastalıklarında uygulanan kök hücre nakillerinde önemli bir kaynak oluşturuyor. Ancak kordon kanının her hastada veya her hastalıkta kullanılması mümkün değil; uygunluk, hastalığın türüne ve tıbbi değerlendirmeye göre belirleniyor.
Kordon kanı yalnızca doğum sırasında toplanabiliyor
Dr. Zeynep Cansu Aladağ, kordon kanının toplanabilmesi için doğum anının özel bir fırsat sunduğunu belirtti. Doğumun ardından göbek kordonu ve plasentada kalan kan, uygun tıbbi yöntemlerle alınarak gerekli incelemelerden geçiriliyor.
Kök hücre miktarı ve saklama koşulları açısından uygun bulunan örnekler, dondurularak kordon kanı bankalarında muhafaza edilebiliyor. Bu nedenle ailelerin doğumdan önce seçenekler hakkında bilgi alması ve saklama kararı vereceklerse gerekli hazırlıkları tamamlaması önem taşıyor. Aladağ, toplama işleminin bebek doğduktan ve göbek kordonu ayrıldıktan sonra geride kalan kandan yapıldığını, bebeğin vücudundan ayrıca kan alınmadığını ve uygun biçimde gerçekleştirilen işlemin anneye ve bebeğe zarar vermediğini ifade etti.
Hangi hastalıkların tedavisinde kullanılıyor?
Kordon kanından elde edilen kan yapıcı kök hücreler, uygun hastalarda nakil tedavisinin bir parçası olabiliyor. Kullanım alanları arasında bazı lösemi ve lenfoma türleri, ağır kansızlık hastalıkları, kemik iliği yetmezlikleri ve bağışıklık sistemi bozuklukları bulunuyor. Uzmanlar, kordon kanının farklı hastalıklarda kullanımına yönelik araştırmaların da sürdüğünü belirtiyor. Özellikle nörolojik hastalıklar ve bağ dokusuyla ilişkili bazı durumlar için araştırmalar devam etse de, bu alanlardaki çalışmaların tamamı yerleşik ve kanıtlanmış tedavi olarak değerlendirilmemeli.
Saklanan her kordon kanı tedavide kullanılabilir mi?
Kordon kanının saklanması, gelecekte mutlaka kullanılacağı veya her hastalığı tedavi edeceği anlamına gelmiyor. Toplanan örneklerin kök hücre miktarı ve kalite açısından değerlendirilmesi gerekiyor. Ayrıca kullanım kararı, hastanın durumu ve nakil için gerekli tıbbi uygunluk dikkate alınarak veriliyor. Kordon kanının kişinin kendisi için mi, aile içindeki başka bir hasta için mi yoksa bağış yoluyla başka hastalara yönelik mi saklanacağı da doğum öncesinde değerlendirilmesi gereken seçenekler arasında yer alıyor.
Anne adaylarına doğum öncesi bilgilendirme çağrısı
Dr. Zeynep Cansu Aladağ, kordon kanının yalnızca doğum sırasında toplanabilmesi nedeniyle ailelerin konuyu son ana bırakmaması gerektiğini vurguladı. Kordon kanı bankacılığına ilişkin seçeneklerin gebelik sürecinde sağlık uzmanlarıyla görüşülmesi, toplama koşullarının öğrenilmesi ve saklama kararının bilinçli biçimde verilmesi önem taşıyor. Kök hücre araştırmalarındaki gelişmeler, kordon kanını bazı ciddi hastalıklar için değerli bir kaynak haline getiriyor. Ancak bu potansiyelden yararlanabilmek için bilimsel uygunluk, doğru toplama ve güvenli saklama koşullarının sağlanması gerekiyor.